Soạn văn 8 bài Trong lời mẹ hát ngắn nhất

Hướng dẫn Soạn văn 8 bài Trong lời mẹ hát ngắn nhất. Trả lời toàn bộ câu hỏi trong SGK Ngữ văn 8 Chân trời sáng tạo chi tiết, đầy đủ bám sát chương trình học


I. Tìm hiểu chung về tác phẩm


1. Tác giả Trương Nam Hương

- Trương Nam Hương (23-10-1963) là người gốc Huế, sinh ra và lớn lên ở Hà Nội và vào TP Hồ Chí Minh từ năm 12 tuổi.

- Tốt nghiệp Khoa Ngữ văn Trường Đại học Tổng hợp TP Hồ Chí Minh.

- Từng biên tập sách ở nhà xuất bản Công an nhân dân, báo An ninh Thế giới và từng nắm giữ nhiều chức vụ quan trọng như Nguyên ủy viên Hội đồng Thơ – Hội Nhà văn Việt Nam khoá VIII và khoá IX; Nguyên ủy viên BCH, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Thơ – Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh 3 khóa (2000-2015); Đương kim Phó Chủ tịch Hội đồng Thơ – Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh khóa VIII (2021-2025).


2. Tìm hiểu tác phẩm Trong lời mẹ hát

a. Thể loại và xuất xứ 

Thuộc thể loại thơ 6 chữ được in trong tập Ban mai xanh, NXB Đồng Nai, 1994.

b. Bố cục bài Trong lời mẹ hát

Gồm 3 phần:

+ Phần 1: 3 khổ đầu - Cuộc đời được thu nhỏ trong tầm mắt của con khi nghe lời mẹ hát.

+ Phần 2: 4 khổ tiếp - Niềm xót xa của con trước công lao to lớn và sự hi sinh thầm lặng của mẹ.

+ Phần 3: Khổ cuối - Tình yêu thương sâu sắc của người mẹ dành cho con mình.

c. Nội dung và giá trị nghệ thuật

* Nội dung:

+ Bài thơ bộc lộ niềm xót xa và lòng biết ơn của người con trước những hi sinh thầm lặng của người mẹ.

* Giá trị nghệ thuật

- Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm.

- Xây dựng hình tượng người mẹ tảo tần, vất vả hi sinh tất cả vì con.

- Lựa lời văn giàu hình ảnh, cảm xúc.


II. Trả lời câu hỏi sách giáo khoa

Soạn văn 8 bài Trong lời mẹ hát ngắn nhất

Chuẩn bị đọc


Câu 1 trang 13 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Chia sẻ với các bạn một bài thơ hoặc câu ca dao mà em yêu thích về người mẹ.

Lời giải:

1.

Gió mùa thu mẹ ru con ngủ

Năm canh dài, mẹ thức đủ năm canh.

2.

Lòng mẹ như bát nước đầy

Mai này khôn lớn, ơn này tính sao.

3.

Vì con sống, mẹ suốt đời lam lũ

Vì con vui, mẹ gánh hết đau buồn.

Trải nghiệm cùng VB 


Câu 1 trang 13 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Khổ thơ này gợi cho em nhớ đến những câu hát ru nào?

Lời giải:

Khổ thơ này gợi cho em nhớ đến những câu hát ru:

Cái cò đi đón cơn mưa

Tói tăm mù mịt ai đưa cò về

Cò về thăm quán cùng quê

Thăm cha thăm mẹ cò về thăm anh


Câu 2 trang 14 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Điều mà con “nghe” được trong lời mẹ hát ở khổ thơ này có gì khác biệt so với bảy khổ thơ trước đó?

Lời giải:

Điều mà con “nghe” được trong lời mẹ hát ở khổ thơ này khác biệt so với bảy khổ thơ trước đó ở chỗ: 7 khổ thơ trước miêu tả vẻ đẹp thiên nhiên, tình yêu quê hương thông qua lời mẹ, thì sang đến khổ thơ cuối, lời ru của mẹ là lời động viên để con biết phấn đấu, biết nuôi dưỡng ước mơ, đam mê và đó là động lực lớn để người con cố gắng.

Suy ngẫm và phản hồi 


Câu 1 trang 14 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Xác định thể thơ của bài Trong lời mẹ hát.

Lời giải:

Thể thơ của bài Trong lời mẹ hát là thể thơ sáu chữ.


Câu 2 trang 14 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Vần trong bài thơ là vần cách hay vần liền? Dựa vào đâu để xác định như vậy?

Lời giải:

- Vần trong bài thơ là: vần cách “ngào - dao”; “xanh - chanh”...

- Căn cứ vào định nghĩa của vần cách để xác định: Vần cách là vần không gieo liên tiếp mà thường cách ra một dòng thơ ở ca dao, tục ngữ.


Câu 3 trang 14 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Vẽ sơ đồ bố cục của bài thơ. Nét độc đáo của cách bố cục ấy là gì?

Lời giải:

Bố cục của bài thơ:

- Phần 1 (Khổ 1,2): Lời ru của mẹ chứa những kỷ niệm tuổi thơ

- Phần 2 (Khổ 3,4,5,6,7): Theo thời gian, mẹ ngày càng già đi

- Phần 3 (Khổ cuối): Niềm tin về tương lai của người con


Câu 4 trang 14 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Chỉ ra nét đặc sắc trong các hình ảnh Chòng chành nhịp võng ca dao và Vầng trăng mẹ thời con gái,/ Vẫn còn thơm ngát hương cau.

Lời giải:

Chòng chành nhịp võng ca dao: Câu thơ gợi về thế giới tuổi thơ với tình yêu thương của mẹ, cho con những tháng năm ngọt ngào như cổ tích

Vầng trăng mẹ thời con gái,/ Vẫn còn thơm ngát hương cau: hình ảnh vầng trăng nhắc tới thời trẻ của mẹ, vẫn còn thơm ngát hương cau, tác giả đã sử dụng hình ảnh nhân hóa để tô đậm lên hình ảnh của lúc trẻ, là lúc mẹ xinh đẹp nhất, rực rỡ nhất và chính thời gian, sự hi sinh cho con đã khiến mẹ già đi mỗi ngày.


Câu 5 trang 14 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Em hình dung như thế nào về hình ảnh người mẹ được miêu tả từ khổ thơ thứ ba đến khổ thơ thứ bảy?

Lời giải:

Từ khổ thơ thứ ba đến khổ thơ thứ bảy, em có thể hình dung hình ảnh người mẹ trong văn bản cũng giống như tất cả nhưng bà mẹ ngoài đời thực luôn yêu thương con vô bờ bến, nâng niu, chắt chiu, dành dụm để cho con có một cuộc sống đầy đủ nhất, hi sinh tất cả vì con, mong con lớn khôn nên người


Câu 6 trang 15 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Nêu cảm hứng chủ đạo của bài thơ và cho biết tác dụng của vần, nhịp, cách sử dụng hình ảnh trong việc thể hiện cảm hứng đó.

Lời giải:

Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là viết về mẹ, những cảm xúc, suy nghĩ của tác giả về người mẹ. Nhờ tiếng hát của mẹ mà người con hiểu thêm về cuộc đời, về sự vất vả và tình yêu thương mà mẹ dành cho con.

Tác dụng của vần, nhịp, cách sử dụng hình ảnh trong việc thể hiện cảm hứng bài thơ sẽ giúp truyền tải tư tưởng, cảm xúc của nhà thơ, thể hiện tình yêu thương, sự biết ơn đối với mẹ


Câu 7 trang 15 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Theo em, nhan đề Trong lời mẹ hát có vai trò như thế nào trong việc thể hiện chủ đề của bài thơ?

Lời giải:

Theo em, nhan đề Trong lời mẹ hát có vai trò chủ đạo trong việc thể hiện chủ đề của bài thơ, nó thể hiện tư tưởng, chủ đề của tác phẩm đồng thời nhấn mạnh vai trò của lời ru của mẹ đối với mỗi người con.


Câu 8 trang 15 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Cách thể hiện hình ảnh người mẹ trong bài thơ này có gì khác với cách thể hiện hình ảnh người mẹ trong bài thơ khác mà em biết?

Lời giải:

Cách 1

Trong văn bản “Trong lời mẹ hát” tác giả gửi gắm sự yêu thương và biết ơn mẹ bằng cách sử dụng những hình ảnh bình dị, thân thương, mộc mạc và đặc biệt sử dụng lời ru chứ không trực tiếp nói ra nhưng từng câu, từng hình ảnh lại thể hiện rõ điều đó như những bài thơ khác.

Vũ Hồng Nhung
29/11/2023
Đánh giá bài viết
icon-make-question icon-make-question