Soạn văn 8 bài Thiên trường vãn vọng ngắn nhất

Hướng dẫn Soạn văn 8 bài Thiên trường vãn vọng ngắn nhất. Trả lời toàn bộ câu hỏi trong SGK Ngữ văn 8 Kết nối tri thức chi tiết, đầy đủ bám sát chương trình học


I. Tìm hiểu chung về tác phẩm


1. Tác giả Trần Nhân Tông

- Trần Nhân Tông (1258 – 1308) là không chỉ là vị vua thứ ba của nhà Trần mà còn là vị thiền sư sáng lập dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử, đồng thời là một tác giả có đóng góp quan trọng cho nền văn học dân tộc. Ông là vị hoàng đế anh minh đã lãnh đạo nhân dân ta đánh thắng hai cuộc xâm lược của quân Nguyên và khôi phục nền kinh tế, văn hóa Đại Việt.

- Thơ Trần Nhân Tông tràn đầy cảm hững yêu nước và hào khí Đông A; cảm xúc rất tinh tế, lãng mạn, sâu sắc mà vẫn gần gũi, thân thuộc; ngôn ngữ thơ hàm súc; hình ảnh vừa chân thực, bình dị vừa giàu ý nghĩa ẩn dụ, tượng trưng. Đặc biệt, thơ ông luôn thể hiện cái nhìn trìu mến, nâng niu; tình cảm gắn bó với cảnh sắc thiên nhiên đất nước và cuộc sống của nhân dân.


2. Tìm hiểu tác phẩm Thiên trường vãn vọng

a. Thể loại và xuất xứ

- Thiên trường vãn vọng thuộc thể thơ thất ngôn tứ tuyệt đường luật.

- Bài thơ được sáng tác trong một dịp về thăm quê. Các vua đời Trần cho xây ở quê một hành cung gọi là cung Thiên Trường để thỉnh thoảng về nghỉ ngơi. Mỗi dịp về đó, các vua thường có thơ lưu lại, nay còn giữ được vài bài, trong đó có bài này.

b. Bố cục văn bản Thiên trường vãn vọng

Gồm 2 phần

- Phần 1: 2 câu đầu: Cảnh thôn xóm vùng Thiên Trường trong buổi chiều tà

- Phần 2: 2 câu cuối: Cảnh sắc đồng quê dân dã, mờ ảo trong buổi chiều tà

c. Nội dung và giá trị của tác phẩm

* Nội dung:

Cảnh tượng buổi chiều ở phủ Thiên Trường là cảnh tượng vùng quê trầm lặng mà không đìu hiu. Ở đây vẫn ánh lên sự sống của con người trong sự hòa hợp với cảnh vật thiên nhiên một cách nên thơ. Qua đó giúp chúng ta thấy rằng, tác giả tuy có địa vị tối cao nhưng tâm hồn vẫn gắn bó máu thịt với quê hương dân dã.

* Giá trị nghệ thuật:

- Kết hợp điệp ngữ và tiểu đối sáng tạo

- Nhịp thơ êm ái hài hòa

- Sử dụng ngôn ngữ miêu tả đậm chất hội họa

- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt


II. Trả lời câu hỏi sách giáo khoa

Soạn văn 8 bài Thiên trường vãn vọng ngắn nhất

Trước khi đọc


Câu 1 trang 43 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Em có thích ngắm cảnh hoàng hôn không? Vì sao?

Lời giải:

Em rất thích ngắm hoàng hôn vì nó mang lại cho em cảm giác yên bình và thoải mái.

Sau khi đọc 


Câu 1 trang 44 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Hãy xác định thể thơ của bài Thiên Trường vãn vọng và cho biết em dựa vào các yếu tố nào để nhận biết thể thơ đó.

Lời giải:

- Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Yếu tố giúp em nhận biết thể thơ đó là:

+ Số câu: 4 câu

+ Số chữ: 7 chữ/câu

+ Hiệp vần: chữ cuối câu 1, 2, 4 (yên - biên - điền)


Câu 2 trang 44 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Cảnh vật ở hai câu thơ đầu được tái hiện vào khoảng thời gian nào? Chỉ ra mối liên hệ giữa thời gian và các hình ảnh được miêu tả.

Lời giải:

- Cảnh vật ở hai câu thơ đầu được tái hiện vào khoảng thời gian buổi hoàng hôn.

- Mối liên hệ giữa thời gian và các hình ảnh được miêu tả:

+ Khung cảnh đặc trưng của buổi chiều muộn nơi làng quê: trước thôn, sau thôn “mờ mờ như khói phủ”.

+ Cảnh hoàng hôn mờ ảo, thời gian vô hình đã được “hữu hình hóa” qua sự biến đổi tinh tế của cảnh vật.


Câu 3 trang 44 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Những hình ảnh ở hai câu thơ cuối đã gợi lên một bức tranh cuộc sống như thế nào?

Lời giải:

Những hình ảnh ở hai câu thơ cuối đã gợi lên một bức tranh cuộc sống yên bình, tĩnh lặng với không gian thanh tĩnh. Đó là một hình ảnh gần gũi, thân quen nơi những cánh đồng quê Bắc Bộ, gợi nhịp sống đời thường bình yên, ấm áp.


Câu 4 trang 44 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Bài thơ tái hiện cảnh vật và cuộc sống con người trong nhiều khoảng không gian. Em hãy chỉ ra những khoảng không gian đó theo trình tự được miêu tả trong bài thơ.

Lời giải:

Bài thơ tái hiện cảnh vật và cuộc sống con người trong nhiều khoảng không gian, đó là những khoảng không gian như trước xóm sau thôn; làng quê.

- Không gian: trước xóm sau thôn – khung cảnh làng quê Việt Nam

+ Cảnh vật: “bán vô bán hữu” – phong cảnh mờ ảo, vừa như có lại vừa như không có, vừa thực, lại vừa không có thực

- Không gian: làng quê trong buổi chiều tà mờ ảo

+ Cảnh vật: đàn trâu trở về; cò trắng từng đôi liệng xuống đồng


Câu 5 trang 44 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Theo em, qua bức tranh thiên nhiên và cuộc sống được tái hiện trong bài thơ, tác giả đã bộc lộ cảm xúc, tâm trạng gì?

Lời giải:

Theo em, qua bức tranh thiên nhiên và cuộc sống được tái hiện trong bài thơ, tác giả đã bộc lộ cảm xúc, tâm trạng đắm chìm mơ màng trong không gian buổi chiều tà dung dị quyến rũ ấy. Trong lòng trào dâng một tình yêu tha thiết đối với xóm làng quê hương đất nước thân thương.


Câu 6 trang 45 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Câu kết trong bài thơ tứ tuyệt Đường luật thường để lại dư âm. Hãy cho biết câu kết trong Thiên Trường vãn vọng có thể gợi cho em những cảm xúc, suy nghĩ gì.

Lời giải:

Câu kết gợi cho em liên tưởng về cuộc sống bình yên và hạnh phúc.


Câu 7 trang 45 SGK Ngữ văn 8 tập 1

Tác giả Thiên Trường vãn vọng còn là một vị vua. Điều đó gợi cho em những suy nghĩ gì khi đọc bài thơ?

Lời giải:

Tác giả của bài thơ là một ông vua có tâm hồn thi sĩ. Đọc bài thơ, ta thấy hoàn toàn không có sự ngăn cách nào giữa một người lãnh đạo cao nhất của một quốc gia với một người nông dân thuần phác (cảnh được nhìn và miêu tả ở những nét gần gũi và dân dã nhất). Điều đó cho thấy, nhà vua rất gần dân chúng, rất yêu dân, yêu chuộng sự thanh bình.

Vũ Hồng Nhung
29/11/2023
Đánh giá bài viết
icon-make-question icon-make-question