Soạn văn 11 bài Thực hành đọc hiểu tiếng Việt của lớp trẻ bây giờ ngắn nhất

Hướng dẫn Soạn văn 11  bài Thực hành đọc hiểu tiếng Việt của lớp trẻ bây giờ ngắn nhất. Trả lời toàn bộ câu hỏi trong SGK Ngữ văn 11 cánh diều chi tiết, đầy đủ bám sát chương trình học.


I. Tác giả - tác phẩm

1. Tác giả

- Phó giáo sư - tiến sĩ Phạm Văn Tình sinh năm 1954, quê ở Nam Định. Ông là Tổng thư ký Hội Ngôn ngữ học Việt Nam.

2. Tác phẩm

a. Thể loại

- Văn bản thuộc thể loại: Văn bản thông tin.

b. Xuất xứ và hoàn cảnh ra đời

- Nguyên văn tên đầy đủ của văn bản là "Tiếng Việt lớp trẻ bây giờ - “Ghét như con bọ chét”"

- Bài báo được đăng trên Báo Phụ nữ ngày 28/07/2020.

c. Phương thức biểu đạt

- Phương thức biểu đạt: Tự sự .

d. Bố cục văn bản: Tiếng Việt lớp trẻ bây giờ

- Phần 1 là đoạn sa pô, đặt vấn đề và tóm tắt nội dung chính.

- Phần 2 là "Từ việc phá vỡ các chuẩn mực chính tả", nêu lên biểu hiện của việc viết tắt, viết phá cách, sai chính tả trong giới trẻ.

- Phần 3 là "...đến thay đổi và lệch chuẩn ngôn từ", phần này viết về giới trẻ sáng tạo ra những ngôn ngữ lệch chuẩn

- Phần 4 là "Nên nhận thế nào từ góc độ ngôn ngữ học?", phần này nêu lên quan niệm của người viết về sáng tạo ngôn ngữ.

e. Giá trị nội dung

- Giá trị nội dung: Văn bản Tiếng Việt lớp trẻ bây giờ viết về vấn đề: hiện trạng sử dụng tiếng Việt của giới trẻ hiện nay. Đây là một trong những vấn đề được quan tâm hàng đầu hiện nay. Bài viết như lời cảnh tỉnh dành cho các bạn trẻ các bạn trẻ đừng mải mê sáng tạo lạ kì mà quên mất việc học tập và trau dòi tiếng mẹ đẻ.

- Giá trị nghệ thuật: Văn bản đưa ra các dẫn chứng cụ thể nhằm tăng tính xác thực, giúp người đọc hình dung rõ nét hơn về việc sử dụng từ ngữ của giới trẻ hiện nay. Văn bản chia bố cục rõ ràng theo các ý chính giúp người đọc dễ theo dõi, nắm bắt nội dung.

Soạn văn 11 bài Thực hành đọc hiểu tiếng Việt của lớp trẻ bây giờ ngắn nhất

II. Trả lời câu hỏi sách giáo khoa

1.Trong khi đọc 


Câu 1 (trang 112, SGK Ngữ Văn 11, tập một):

Chú ý nội dung sa pô.

Lời giải

Nội dung: Thái độ bất bình, khó chịu với lối nói, lối viết, những cải cách vô căn cứ đối với tiếng Việt của giới trẻ hiện nay.

Câu 2 (trang 113, SGK Ngữ Văn 11, tập một):

Tìm hiểu các kí tự 8X, 9X, Y2K.

Lời giải

+ 8X; 9X: Sinh ra vào thập niên thứ 8 và thứ 9 của thế kỷ XX.

+ Y2K: Sinh ra vào thập niên đầu tiên của thế kỷ XXI, bắt đầu từ năm 2000.


Câu 3 (trang 113, SGK Ngữ Văn 11, tập một):

Chú ý các tiểu mục trong văn bản.

Lời giải

- Các tiểu mục:

Từ việc phá vỡ các chuẩn mực chính tả…

…đến thay đổi và lệch chuẩn ngôn từ.

→ Là một câu văn nhưng được tách ra làm hai vế để ngăn cách hai đoạn mang hai nội dung tương ứng.


Câu 4 (trang 113, SGK Ngữ Văn 11, tập một):

Việc trích dẫn bài viết của Giâu có tác dụng gì?

Lời giải

Để chứng minh cho vấn đề tác giả đang đề cập đến, đó là một bộ phận giới trẻ đang phá vỡ các chuẩn mực chính tả.


Câu 5 (trang 113, SGK Ngữ Văn 11, tập một):

Tranh minh họa liên quan đến nội dung gì?

Lời giải

- Tranh minh họa liên quan đến nội dung của bài viết: Giới trẻ đang phá vỡ chuẩn mực chính tả.


Câu 6 (trang 114, SGK Ngữ Văn 11, tập một):

Chú ý các loại sáng tạo “lệch chuẩn” ngôn từ.

Lời giải

- Sáng tạo “lệch chuẩn”:

+ Sáng tạo ra nhiều kiểu nói, dựa trên hiện tượng đồng âm nối từ: a-kay với chim cú -) cay cú…

+ Sử dụng “tiếng lóng”.

+ Sử dụng “teencode” làm cho hỗn loạn, khó kiểm soát.


Câu 7 (trang 114, SGK Ngữ Văn 11, tập một):

Vì sao đây lại là điều đáng nói?

Lời giải

Đây là điều đáng nói vì cách nói này là do tự sáng tạo theo ý thích của nhiều nhóm học đường tạo nên teencode khác nhau. Mỗi nhóm một kiểu không giống với ngôn ngữ toàn dân. Nó gây ra nhiều sự hỗn loạn khó kiểm soát.


Câu 8 (trang 115, SGK Ngữ Văn 11, tập một):

Chú ý quan điểm của người viết về việc sáng tạo ngôn ngữ.

Lời giải

- Quan niệm của người viết: Chuyện giới trẻ tạo ra một số từ ngữ, một số cách nói riêng cũng là bình thường. Thế giới cũng thế chứ đâu chỉ ta.


Câu 9 (trang 115, SGK Ngữ Văn 11, tập một):

Phân biệt sự "đa dạng" và "hỗn tạp".

Lời giải

- Phân biệt:

+ Đa dạng là khái niệm mang tính bao quát chỉ sự phong phú của nhiều cá thể khác nhau trong một tập thể.

+ Hỗn tạp là khái niệm chỉ sự đồng nhất, không thuần nhất về một điều gì cụ thể, gồm có nhiều thứ rất khác nhau lẫn lộn vào với nhau.


Câu 10 (trang 115, SGK Ngữ Văn 11, tập một):

Tác giả nêu lên vấn đề gì ở phần kết?

Lời giải

Ở phần kết, tác giả nêu lên vấn đề: Giới trẻ vì mải mê "sáng tạo" lạ kỳ mà quên mất việc học tập và trau dồi tiếng mẹ đẻ.

2. Sau khi đọc


Câu 1 (trang 116, SGK Ngữ Văn 11, tập một):

Văn bản Tiếng Việt lớp trẻ bây giờ viết về vấn đề gì và liên quan tới đối tượng nào?

Lời giải

- Văn bản Tiếng Việt lớp trẻ bây giờ viết về vấn đề: Hiện trạng sử dụng tiếng Việt của giới trẻ hiện nay.

- Đối tượng liên quan là giới trẻ.


Câu 2 (trang 116, SGK Ngữ Văn 11, tập một):

Bài viết được triển khai qua mấy phần, mỗi phần được thể hiện bằng hình thức gì? Em có nhận xét như thế nào về các ví dụ tác giả dẫn ra trong bài?

Lời giải

- Bài viết được triển khai qua 4 phần:

+ Phần 1 là đoạn sa pô, đặt vấn đề và tóm tắt nội dung chính.

+ Phần 2 là "Từ việc phá vỡ các chuẩn mực chính tả", nêu lên biểu hiện của việc viết tắt, viết phá cách, sai chính tả trong giới trẻ.

+ Phần 3 là "...đến thay đổi và lệch chuẩn ngôn từ", phần này viết về giới trẻ sáng tạo ra những ngôn ngữ lệch chuẩn

+ Phần 4 là "Nên nhận thế nào từ góc độ ngôn ngữ học?", phần này nêu lên quan niệm của người viết về sáng tạo ngôn ngữ.

- Các ví dụ tác giả dẫn ra trong bài đều là những câu chuyện, thông tin lấy từ thực tế cuộc sống, những việc đã và đang xảy ra.


Câu 3 (trang 116, SGK Ngữ Văn 11, tập một):

Phân tích ý nghĩa của vấn đề mà văn bản nêu lên.

Lời giải

- Vấn đề được đặt ra trong văn bản Tiếng Việt lớp trẻ bây giờ là một trong những vấn đề được quan tâm hàng đầu hiện nay.

+ Khi mạng xã hội ngày một phát triển, nhiều hình thức, ngôn ngữ, khái niệm... du nhập vào Việt Nam, một bộ phận giới trẻ đã và đang không ngừng tự mình "sáng tạo" ra những ngôn ngữ mới, tạo nên sự hỗn loạn trong giao tiếp.


Câu 4 (trang 116, SGK Ngữ Văn 11, tập một):

Thái độ của người viết thể hiện trong văn bản như thế nào? Hãy phân tích thái độ ấy qua một số câu văn cụ thể.

Lời giải

+ "...anh chàng Giâu đã "thâu tóm"....." → Từ "thâu tóm" thể hiện thái độ mỉa mai.

+ "nhiều từ mà các "cậu ấm cô chiêu"...." → Tác giả dùng lối ám chỉ những bạn trẻ tự cho mình là giỏi sáng tạo ra những từ ngữ sai lệch chuẩn mực.

+ "Tiếng Việt của giới trẻ đang là một tiếng Việt rất đa dạng, nếu không nói là hỗn tạp". → Tác giả cho rằng ngôn ngữ của giới trẻ đang tạo ra sự hỗn tạp, đồng thời là lời khuyên người sử dụng phải cân nhắc lựa chọn kỹ.

+ "Cũng bởi bản chất....một trò chơi nhất thời,..." → Ngôn ngữ của giới trẻ chỉ là trò chơi, nổi một thời gian rồi lại chìm nghỉm không giá trị nào ngoài giải trí nhất thời.

+ "Thái quá bất cập....nhiều bạn trẻ bây giờ chỉ mải mê với những "sáng tạo" kì lạ đó mà quên mất việc học tập và trau dồi tiếng mẹ đẻ." → Tác giả không hài lòng với việc mai mê sáng tạo lạ kỳ của bạn trẻ mà bỏ bê tiếng mẹ đẻ.

→ Tác giả cảm thấy việc "sáng tạo" ra ngôn ngữ mới của giới trẻ đang gây ảnh hưởng xấu tới xã hội.


Câu 5 (trang 116, SGK Ngữ Văn 11, tập một):

Văn bản Tiếng Việt lớp trẻ bây giờ mang lại cho em những thông tin và những nhận thức bổ ích gì? Hãy nêu ra một số ví dụ cụ thể về việc sử dụng tiếng Việt không trong sáng mà em đã chứng kiến hoặc biết được qua các phương tiện thông tin đại chúng.

Lời giải

- Văn bản Tiếng Việt lớp trẻ bây giờ cung cấp cho em những thông tin về thực trạng sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt trong giới trẻ.

- Giới trẻ ngày nay sáng tạo ra rất nhiều ngôn ngữ "độc, lạ", nhiều người không nắm rõ nguồn gốc, cách sử dụng sẽ gây ra những hiểu lầm không đáng có.

- Ví dụ từ "báo" là danh từ chỉ động vật hoặc một bài báo, động từ là dấu hiệu cho biết trước điều gì đó sắp xảy ra. Thế nhưng một số bạn trẻ sử dụng từ này như sau "báo cha, báo mẹ, báo đời...." Từ báo ở đây mang nghĩa tiêu cực nhưng với nhiều người không nắm rõ sẽ không hiểu nó là gì.

=>> Cần lên án và phê phán những cá nhân có hành động làm mai một giá trị cốt lõi của tiếng Việt.


Câu 6 (trang 116, SGK Ngữ Văn 11, tập một):

Hãy viết một đoạn văn (khoảng 10 - 12 dòng) lí giải vì sao phải giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.

Lời giải 

Phải chăng tiếng Việt đối với các thế hệ ngày nay đã không còn tồn tại những giá trị cốt lõi, giá trị nguyện văn. Chúng ta cần hiểu tiếng mẹ đẻ là thứ tiếng vô cùng quan trong sáng và giàu đẹp, mỗi câu mỗi từ được chúng ta thể hiện đều liên quan đến giá trị của tiếng Việt, Bởi lẽ đó, mà thanh niên nói riêng và nhân dân Việt Nam nói chung phải có trách nhiệm gìn giữ sự trong sáng của thứ tiếng cao quý ấy. Với sự hội nhập của đất nước ngày nay, thời đại mới đang trong quá trình du nhập vào đất nước, cùng lúc đó ngôn ngữ của quốc tế cũng xâm nhập và phát triển đan xem ở Việt Nam đặc biệt là ở giới trẻ. Hơn thế nữa, nhiều bạn còn "sáng chế" ra những câu nói rất thô tục, làm mất đi vẻ đẹp thuần phong mỹ tục của tiếng mẹ đẻ. Những điều đó được coi là mói đe dọa đối với tiếng Việt ngày nay, chính vì thế mỗi chúng ta nói riêng, mỗi cá nhân khác nói chung cần nâng cao nhận thức, tuyên truyền và không ngừng đấu tranh và sẵn sàng hủy bỏ "sự biến hóa" của tiếng Việt. Ngoài ra chúng ta nên suy thấu về vấn đề "hòa nhập không hòa tan" để đất nước ngày một tiên tiến và văn minh hơn, nhưng trong đó vẫn phải chứa đựng những giá trị cốt lõi.

Vũ Hồng Nhung
29/11/2023
Đánh giá bài viết
icon-make-question icon-make-question